T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) blog sayfas\u0131nda yay\u0131mlanan bir analizde, kartla yap\u0131lan harcamalar talep dinamiklerini izlemek i\u00e7in de\u011ferli bir \u00f6nc\u00fc g\u00f6sterge niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 belirtildi. Ancak son y\u0131llarda bu harcamalar ivmelenerek \u00f6zel t\u00fcketim harcamalar\u0131ndan ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve bu ayr\u0131\u015fmada, t\u00fcketicilerin nakitle \u00f6deme y\u00f6nteminden kartla \u00f6demeye ge\u00e7mesi etkili oldu\u011fu belirtildi. Bu nedenle, kartla harcama verileri \u00fczerinden talep ko\u015fullar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken kart kullan\u0131m oran\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n etkisinin ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n
TCMB’de yard\u0131mc\u0131 ekonomist olarak g\u00f6re yapan Ece Ta\u015fan \u00d6zel, Orhun \u00d6zel ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak g\u00f6rev yapan Tahamuhammet S\u00fcleyman taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan \u201cKart Kullan\u0131m Oran\u0131 ve Kartla Yap\u0131lan Harcamalar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 blog yaz\u0131s\u0131, Merkezin G\u00fcncesi sayfas\u0131nda yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n
Blog yaz\u0131s\u0131nda ayr\u0131ca, kartla yap\u0131lan harcamalar\u0131n son y\u0131llarda, \u00f6zellikle parasal s\u0131k\u0131la\u015fma sonras\u0131nda, daha \u0131l\u0131ml\u0131 bir art\u0131\u015f g\u00f6stererek \u00f6zel t\u00fcketimin seyriyle daha uyumlu bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm seyretti\u011finin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtildi.<\/p>\n
TCMB’nin blog yaz\u0131s\u0131nda \u015funlar denildi:<\/p>\n
Kartla yap\u0131lan harcamalar y\u00fcksek frekansl\u0131 olmas\u0131 ve zamanl\u0131 bilgi sunmas\u0131 nedeniyle talep ko\u015fullar\u0131n\u0131 izlemede yo\u011fun bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131yor. Bu g\u00f6sterge, Gayrisafi Yurti\u00e7i Has\u0131la (GSYH) i\u00e7indeki \u00f6zel t\u00fcketim kalemiyle de 2021 y\u0131l\u0131na kadar olduk\u00e7a uyumlu bir seyir izliyor. Ancak son y\u0131llarda kartla yap\u0131lan harcamalar ivmelenme kaydederek \u00f6zel t\u00fcketimin seyrinden ayr\u0131\u015f\u0131yor. Bu ayr\u0131\u015fma, kartla yap\u0131lan harcamalardaki art\u0131\u015f\u0131n yaln\u0131zca talep geli\u015fmelerine de\u011fil, ayn\u0131 zamanda t\u00fcketicilerin \u00f6deme tercihindeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme -yani nakitten kartl\u0131 \u00f6demeye y\u00f6nelimin artmas\u0131na- ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu akla getiriyor. Bu yaz\u0131da, uzun d\u00f6nemli bir kartla harcama oran\u0131 serisi olu\u015fturuyor ve kartla yap\u0131lan harcamalar verisinden \u00f6deme tercihlerindeki de\u011fi\u015fimleri d\u0131\u015flayarak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir talep g\u00f6stergesi elde ediyoruz.<\/p>\n
Kartla yap\u0131lan harcamalar son d\u00f6nemde h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde art\u0131yor. Bu art\u0131\u015fta talep dinamiklerinin yan\u0131 s\u0131ra geleneksel \u00f6deme y\u00f6ntemi olan nakitten karta ge\u00e7i\u015f de etkili. Nitekim, g\u00fcncel \u00e7al\u0131\u015fmalar kartla \u00f6deme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kayda de\u011fer bi\u00e7imde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Bu y\u00fckseli\u015fte, dijitalle\u015fme ve temass\u0131z \u00f6deme sistemlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 gibi teknolojik geli\u015fmelerin yan\u0131 s\u0131ra enflasyonun y\u00fckselerek nakit ta\u015f\u0131may\u0131 daha maliyetli hale getirmesi temel fakt\u00f6rler olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<\/div>\n
Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6deme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimler, kartl\u0131 harcamalar verisini kullanarak talebe ili\u015fkin yorum yaparken kart kullan\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131 da dikkate almam\u0131z\u0131 gerektiriyor. Kartla yap\u0131lan harcamalar\u0131 bu de\u011fi\u015fimden ar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in de kart kullan\u0131m oran\u0131n\u0131 bir zaman serisi olarak tahmin etmemiz gerekiyor.<\/p>\n
Kart kullan\u0131m e\u011filimlerini \u00f6l\u00e7ebilmek i\u00e7in t\u00fcketicilerin toplam harcama d\u00fczeyine ili\u015fkin verilere ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Bu kapsamda akaryak\u0131t sekt\u00f6r\u00fc bize \u00f6nemli bir referans sunuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sekt\u00f6rde hem toplam sat\u0131\u015f miktar\u0131na hem de kartla yap\u0131lan harcama verilerine ula\u015fabiliyoruz. Kartla yap\u0131lan akaryak\u0131t harcamalar\u0131n\u0131 toplam akaryak\u0131t sat\u0131\u015flar\u0131na oranlayarak, sekt\u00f6re \u00f6zg\u00fc bir kart kullan\u0131m oran\u0131 hesaplayabiliyoruz. \u00d6zellikle 2021 y\u0131l\u0131 sonras\u0131nda bu oranda dikkat \u00e7ekici bir art\u0131\u015f g\u00f6zleniyor. Di\u011fer sekt\u00f6rlerde de benzer bir e\u011filimin oldu\u011funu varsayarsak, kartl\u0131 harcama verilerini bu tercihin zaman i\u00e7indeki de\u011fi\u015fiminden ar\u0131nd\u0131rarak, toplam t\u00fcketim harcamalar\u0131n\u0131 daha do\u011fru yans\u0131tan bir g\u00f6stergeye ula\u015fmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn hale geliyor.<\/p>\n
Kartla yap\u0131lan harcamalar\u0131 daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir talep g\u00f6stergesi olarak takip edebilmek i\u00e7in, \u00f6ncelikle hesaplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kart kullan\u0131m oran\u0131ndan faydalanarak kart kullan\u0131m tercihi d\u00fczeltilmi\u015f serileri elde ediyoruz. Daha sonra bu serileri fiyat etkilerinden ar\u0131nd\u0131rarak reel harcama e\u011filimlerini daha net bir \u015fekilde izleyebiliyoruz. Bu \u015fekilde elde etti\u011fimiz kart kullan\u0131m e\u011filimi d\u00fczeltilmi\u015f ve d\u00fczeltilmemi\u015f harcama verileri aras\u0131nda 2021 sonras\u0131nda \u00f6nemli bir farkl\u0131la\u015fma g\u00f6zl\u00fcyoruz. Kart kullan\u0131m oran\u0131n\u0131n belirgin bir bi\u00e7imde y\u00fckseldi\u011fi bu d\u00f6nemde kartla yap\u0131lan harcamalar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ivmelenme kaydediyor. Ancak, kart kullan\u0131m tercihi etkisinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise harcamalardaki art\u0131\u015f daha \u0131l\u0131ml\u0131. Dahas\u0131, baz\u0131 d\u00f6nemsel ayr\u0131\u015fmalar d\u0131\u015f\u0131nda, bu d\u00fczeltilmi\u015f harcama verisi \u00f6zel t\u00fcketimin seyri ile olduk\u00e7a uyumlu.<\/p>\n<\/div>\n
\u00d6zetle, kartla yap\u0131lan harcamalar talep dinamiklerini izlemek i\u00e7in de\u011ferli bir \u00f6nc\u00fc g\u00f6sterge niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Ancak son y\u0131llarda bu harcamalar ivmelenerek \u00f6zel t\u00fcketim harcamalar\u0131ndan ayr\u0131\u015f\u0131yor. Bu ayr\u0131\u015fmada, t\u00fcketicilerin nakitle \u00f6deme y\u00f6nteminden kartla \u00f6demeye ge\u00e7mesi etkili. Bu nedenle, kartla harcama verileri \u00fczerinden talep ko\u015fullar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken kart kullan\u0131m oran\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n etkisinin ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu etki ar\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise, kartla yap\u0131lan harcamalar\u0131n son y\u0131llarda, \u00f6zellikle parasal s\u0131k\u0131la\u015fma sonras\u0131nda, daha \u0131l\u0131ml\u0131 bir art\u0131\u015f g\u00f6stererek \u00f6zel t\u00fcketimin seyriyle daha uyumlu bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm seyretti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<\/div>\n<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak :\u00a0https:\/\/www.bloomberght.com\/kartla-yapilan-harcamalar-son-yillarda-ozel-tuketimin-seyriyle-daha-uyumlu-gorunumde-seyrediyor-3752623<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrkiye Cumhuriyet Merkez Bankas\u0131 (TCMB) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan bir blog yaz\u0131s\u0131nda, kartla yap\u0131lan harcamalar\u0131n son y\u0131llarda, \u00f6zellikle parasal s\u0131k\u0131la\u015fma sonras\u0131nda, daha \u0131l\u0131ml\u0131 bir art\u0131\u015f g\u00f6stererek \u00f6zel t\u00fcketimin seyriyle daha uyumlu bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm seyretti\u011finin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtildi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40377,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[223,634,3923,213,1806],"manset":[],"class_list":["post-40376","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-artis","tag-harcamalar","tag-kartla","tag-odeme","tag-talep"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40378,"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40376\/revisions\/40378"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40376"},{"taxonomy":"manset","embeddable":true,"href":"https:\/\/kamucalisanlari.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/manset?post=40376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}